در ماههای اخیر، بازار خودرو چین و اروپا دوباره به یکی از داغترین میدانهای رقابت جهانی تبدیل شده است؛ میدانی که هر تصمیم تجاری، هر تغییر قیمتی و هر واکنش سیاسی میتواند موجی فراتر از مرزها ایجاد کند. در چنین فضایی، رفتار خودروسازان بینالمللی در چین بیش از همیشه زیر ذرهبین قرار گرفته است؛ بازاری که نهتنها بزرگترین بازار خودرو جهان است، بلکه بهسرعت در حال تغییر قواعد بازی است.
از یک سو فشارهای نظارتی و تعرفهای و از سوی دیگر رقابت شدید میان برندهای محلی و خارجی، شرایطی را رقم زده که هر حرکت اشتباه میتواند به کاهش سهم بازار یا حتی خروج از صحنه منجر شود. در همین حال، سیاستهای جدید دولت چین برای کنترل قیمتها، حمایت از تولید داخلی و مدیریت واردات، فضای تازهای ایجاد کرده که برندهای خارجی ناچار هستند خود را با آن وفق دهند. این تغییرات، بهویژه برای برندهایی که سالها روی تصویر لوکس یا پریمیوم خود در چین سرمایهگذاری کردهاند، چالشهای تازهای به همراه آورده است. کاهش اعتماد مصرفکننده، رقابت شدید میان برندهای چینی با فناوریهای پیشرفته، قیمتهای تهاجمی و فشار برای حفظ سودآوری در بازاری که بهسرعت در حال پوستاندازی است، از جمله عواملی هستند که تصمیمگیری را سختتر کردهاند.
در کنار این تحولات، رفتار مصرفکنندگان چینی نیز تغییر کرده است. خریداران امروز بیش از گذشته به ارزش خرید، امکانات دیجیتال، خدمات پس از فروش و قیمت حساس هستند و این یعنی برندهای خارجی باید راهی برای حفظ جایگاه خود در برابر رقبایی پیدا کنند که با سرعت و انعطاف بیشتری عمل میکنند.
در چنین شرایطی، هر تغییر قیمتی، هر کمپین فروش و هر تصمیم استراتژیک میتواند پیامدهای گستردهای داشته باشد؛ نهفقط در چین، بلکه در بازارهای دیگر که از این تحولات تاثیر میگیرند. این فضای پیچیده و چندلایه، اکنون زمینهای فراهم کرده تا تصمیمات جدید خودروسازان در چین، بهویژه برندهای اروپایی، اهمیت بیشتری پیدا کند و نگاهها را به سمت پیامدهای کوتاهمدت و بلندمدت آنها جلب کند.
چالش برای تاثیرگذاری
جگوار-لندروور این روزها در دو سوی جهان با دو چالش کاملا متفاوت روبهرو است؛ چالشهایی که نشان میدهد این برند بریتانیایی هنوز نتوانسته مسیر روشنی میان آینده برقی و واقعیت بازار پیدا کند. در آمریکا، شرکت تایید کرده که نسل جدید Baby دیفندر دوباره مهندسی میشود تا بتواند پیشرانههای هیبریدی را در خود جای دهد؛ تصمیمی که مستقیما ناشی از کندی رشد تقاضا برای خودروهای تمامبرقی در بازاری است که همچنان به موتورهای بنزینی علاقه دارد. اما در نقطه مقابل، در چین گروه جگوار-لندروور با مشکلی کاملا متفاوت دستوپنجه نرم میکند: فروش SUV های بنزینی تنها با تخفیفهای سنگین ممکن شده است. این مساله نهتنها فشار بازار چین بر خودروهای احتراقی را آشکار میکند، بلکه نشان میدهد برندهای خارجی برای حفظ جایگاه خود در برابر موج خودروهای برقی و هیبریدی چینی، ناچار به اتخاذ سیاستهای فروش تهاجمی شدهاند.
افت ارزش بنزینیها در چین
سرنوشت اوووک در چین تنها یک نمونه از روندی گستردهتر است. دادههای موجود نشان میدهد تخفیف روی خودروهای بنزینی از ژانویه تا می ۲۰۲۶ بهطور چشمگیری افزایش یافته؛ زیرا نمایندگیها برای خالی کردن موجودی خود با دشواری روبهرو هستند. در مقابل، خودروهای برقی و هیبریدهای شارژی وضعیت بسیار بهتری دارند؛ نشانهای روشن از اینکه مصرفکنندگان چینی با سرعتی کمسابقه به سمت خودروهای برقیشده حرکت کردهاند. این تغییر رفتار، فشار بیشتری بر مدلهای احتراقی وارد کرده و شکاف میان تقاضای دو گروه را هر ماه عمیقتر میکند. این فشار در بازار دستدوم حتی شدیدتر است. با افزایش تعداد رانندگانی که خودروهای بنزینی خود را با مدلهای برقی جایگزین میکنند، ارزش فروش مجدد خودروهای درونسوز سقوط کرده و چرخهای معیوب ایجاد شده است: افت قیمتها باعث نگرانی خریداران میشود و همین نگرانی، تقاضا برای خودروهای بنزینی را همچنان کاهش میدهد. طبق گزارش «بلومبرگ» تنها در ماه می میانگین قیمت معامله خودروهای احتراقی ۱۹ درصد افت کرده و یک خودرو سهساله اکنون تنها ۳۸ درصد از ارزش اولیه خود را حفظ میکند؛ درحالی که این رقم در سال ۲۰۲۳ حدود ۶۰ درصد بود. این روندها نشان میدهد بازار چین نهتنها در حال فاصله گرفتن از خودروهای بنزینی است، بلکه با سرعتی بسیار بیشتر از پیشبینیها در حال ایجاد فشار ساختاری بر برندهای خارجی است؛ فشارهایی که اکنون جگوار-لندروور را مجبور کرده برای فروش محصولات احتراقی خود به تخفیفهای سنگین متوسل شود.
تضاد در تقاضای بنزینیها
تضاد میان دو خبری که گروه جگوار-لندروور در همان روز منتشر کرد، تصویری روشن از چالش جهانی این شرکت ارائه میدهد. خودروساز بریتانیایی اعلام کرد که دیفندر کامپکت جدید (و همچنین مدلهای آینده مبتنی بر پلتفرم EMA که انتظار میرود نسل بعدی ولار و اوووک را شامل شوند) اکنون قرار است با گزینه هیبرید کامل عرضه شوند؛ درحالی که این خودروها در ابتدا بهعنوان محصولات تمامبرقی طراحی شده بودند. این تغییر مسیر، بهوضوح تحتتاثیر فروش ناامیدکننده برقیها در آمریکاست؛ بازاری که اکنون بزرگترین بازار گروه جگوار-لندروور محسوب میشود. درحالی که خریداران چینی با سرعتی چشمگیر در حال کنار گذاشتن موتورهای احتراقی هستند، بخش قابلتوجهی از مشتریان آمریکایی همچنان نسبت به گذار کامل به خودروهای برقی در تردید به سر میبرند. این دو روند کاملا متضاد، فشار سنگینی بر استراتژی جهانی گروه جگوار-لندروور وارد کرده است. این وضعیت نمونهای دقیق از چالشی است که همه خودروسازان جهانی با آن روبهرو هستند. اگر یک شرکت بیش از حد روی تولید خودروهای برقی سرمایهگذاری کند، ممکن است در آمریکا بخش مهمی از فروش بالقوه را از دست بدهد. اگر بیش از حد روی خودروهای بنزینی تمرکز کند، احتمال دارد در چین مجبور شود قیمتها را بهشدت کاهش دهد تا بتواند موجودی را تکان دهد. برای برندهایی مانند گروه جگوار-لندروور، عبور از این شکاف نهتنها پیچیده و پرهزینه است، بلکه سرشار از ریسکهایی است که میتواند آینده حضور آنها در دو بازار کلیدی جهان را تحتتاثیر قرار دهد.
